U organizaciji Instituta za uporedno pravo u Beogradu, Pravnog fakulteta Pecs i Pravnog fakulteta Osijek, 22./23.. 10. 2021., u Institutu za kriminološka i sociološka istraživanja u Beogradu, održana je naučna konferencija o pregledu regionalnog prava. U fokusu je bio komparativni metod i analiza propisa te pravne prakse, uz naglašenu komponentu profesije/struke, sa evaluacijom korištenjem naučnih standarda. Dominirale su teme iz Javnog prava.
Na konferenciji su učestovali zaposlenici Centra za edukaciju sudija i tužilaca F BiH, dr. sc. iur. Davor Trlin, Ajla Bašić, MA. IUR. i mr. Berina-Ina Alispahić, MA. IUR. koji su prezentovali rezultate istraživanja koje su proveli komparirajući pravne sisteme i sudsku praksu država regiona kada je riječ o krivičnom djelu silovanja, te njihovu usklađenost sa standardima koje je uspostavio Evropski sud za ljudska prava, a koje se pretočene u Istanbulsku konvenciju, čije su potpisnice i Hrvatska i Srbija i Bosna i Hercegovina . Autori su pokušali odgovoriti na nekoliko pitanja, na primjer u kojoj mjeri sudovi poštuju načela Strazbura, zašto se žrtve silovanja teško usuđuju podići krivičnu prijavu, šta bi država trebala poboljšati u pravosudni sistem kada je u pitanju krivično djelo silovanja.
Došlo se do zaključka da je sa članom 36. Istanbulske konvencije najusklađeniji Krivični zakon Republike Hrvatske, da samo jedan krivični zakon (Republike Srbije) ima propisanu kaznu doživotnog zatvora za krivično djelo silovanja (ali da regulisanje u ovoj državi nije u skladu sa presudom Vinter i Ostali protiv Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Sjeverne Irske), da su sudovi u sve tri države u brojnim slučajevima poštovale “strazburške” standarde (posebno one naznačene u presudi M. C. protiv Bugarske).
Takođe je učesnicima prezentovana dubinska analiza koju su zaposlenici Centra izveli.
Centar za edukaciju sudija i tužilaca Federacije Bosne i Hercegovine analizirao je sudsku praksu u vezi sa krivičnim djelom silovanja iz sudova širom Bosne i Hercegovine. Analizirane su 74 presude koje su iz sudova dostavljene Centru (od 2010. do 2021. godine – išlo se na to da su postojale kvalitetne dubinske analize prije ovog perioda). Pedeset sedam presuda su prvostepene, 17 drugostepene i pet entitetskog Vrhovnog suda. Odluke su donesene za oko 83 osobe, od kojih su 73 osobe osuđene, dok je deset osoba oslobođeno. U odnosu na dva lica, presude su zasnovane na sporazumu o priznanju krivice, dok je protiv ostalih vođen dokazni postupak. Izrečene su kazne zatvora, au jednom slučaju kazna zatvora zamijenjena je novčanom kaznom. U jednom slučaju sud je izrekao kaznu zatvora u trajanju od šest mjeseci, na osnovu sporazuma o priznanju krivice ispod zakonom utvrđenog minimuma.
Među žrtvama silovanja najviše su maloljetne djevojčice, slijede (po broju) žene, a na trećem mjestu su starije osobe. U pristiglim presudama nema LGBTI osoba kao žrtava silovanja. Također nema žrtava silovanja među zatvorskom populacijom (u svjetskoj statistici ta populacija dominira među počiniocima i žrtvama istospolnog silovanja, muškarci-muškarci, žene-žene). Postoji samo jedna presuda (kasnije potvrđena u drugom stepenu) u kojoj je krivično djelo silovanja počinjeno kao zločin iz mržnje. Sumirajući, analizirajući pristigle presude sudova u Bosni i Hercegovini, konstatovano je sljedeće:
- da za počinioce krivičnog djela silovanja ima više osuđujućih nego oslobađajućih presuda;
- da većina izvršilaca krivičnog djela silovanja ima niži stepen obrazovanja (završena osnovna ili srednja škola);
- da je većina izvršilaca krivičnog djela silovanja nezaposleno;
- da je u porodici izvršen veliki broj slučajeva silovanja;
- da postoji veliki broj slučajeva u kojima se maloljetna ili invalidna lica pojavljuju kao žrtve silovanja;
- da su sudovi najčešće izricali kaznu zatvora veću od zakonske, posebno kada se kao žrtva silovanja pojavila maloljetna osoba, te
- da je minimalan broj slučajeva gdje je krivično djelo silovanje počinjeno kao zločin iz mržnje.
Također, kroz analizu pristiglih presuda, istaknuta je pozitivna praksa Vrhovnog suda Federacije Bosne i Hercegovine. U odlukama, Vrhovni sud Federacije Bosne i Hercegovine je u većini slučajeva odbijao žalbe počinilaca i usvajao žalbe tužilaštva na način da poveća kaznu zatvora izrečenu od strane prvostepenog suda.
Također je važno napomenuti da je najčešći razlog za donošenje oslobađajuće presude to što sud nije mogao utvrditi fizičku prisilu u krivičnom djelu silovanja, ili nije mogao utvrditi da je žrtva pružala otpor, suprotno definiciji silovanja datoj u Istanbulskoj konvenciji i “strazburških” standarda. U jednoj presudi je navedeno da je optuženi oslobođen jer je dokazano da je bio u intimnoj vezi sa žrtvom silovanja.
Misija OSCE-a u Bosni i Hercegovini, u saradnji sa entitetskim centrima za edukaciju sudija i (javnih) tužilaca, te Helsinškog parlamenta građana Banja Luka održala je konferenciju o praksi Evropskog suda za ljudska prava u predmetima diskriminacije i rodno zasnovane diskriminacije na radu. Konferencija se održala 14./15. 10. 2021., u hotelu “Kardial” u Tesliću. Riječ je o naprednoj obuci, kako bi se raspravile dileme u sada već bogatoj sudskoj praksi Antidiskriminacijskog prava u BiH, te kako bi se upoznali učesnici sa novim trendovima u razvoju prakse Evropskog suda za ljudska prava. Konferenciju su pozdravnim govorima otvorili: Mila Čolić (ispred CEST-a RS-a), Davor Trlin (ispred CEST-a F BiH) i Nina Šeremet (ispred OSCE-a).
Prvi izlagač je bio Dr. sc. Nedim Kulenović , iz Misije Osce u BiH, koji je govorio o proširenju garancije nediskriminacije prema članu 1. Protokola br. 12 na Evropsku konvenciju o ljudskim pravima: pregled prakse Evropskog suda za ljudska prava. Nakon njega je mr. sc. Adnan Kadribašić, stručnjak za ljudska prava i diskriminaciju predstavio nalaze iz publikacije OSCE-a na temu antidiskriminacijske prakse pred domaćim sudovima/odgovora sudstva na diskriminaciju u BiH te predstavio Uputstvo za korištenje dopunjenog šifrarnika CMS sistema za postupke diskriminacije koje su pod pokroviteljstvom VSTV i OSCE Misije u BiH sačinili on i mr. sc. Mihaela Jovanović, sudija Kantonalnog suda u Tuzli. Prvi dan je okončan izlaganjem Dr. sc. Davora Trlina , stručnog savjetnika u CEST-u F BiH, koji je govorio o trenutnim izazovima i budućim izgledima pozitivne diskriminacije.
Drugog dana je Lejla Gačanica, pravna stručnjakinja, govorila o pojavnim oblicima rodnozasnovane diskriminacije u oblasti rada i zapošljavanja u BiH, te uporednoj sudskoj praksi u oblasti rodno zasnovane diskriminacije na radu i ključnim izazovima: praksi Evropskog suda za ljudska prava, Suda pravde Evropske unije i Evropskog komiteta za socijalna prava.
Ukupno je na seminaru bilo prisutan 21 učesnik, iz cijele Bosne i Hercegovine.
Povodom početka Akademske godine 2021/2022 jučer je u prostorijama Pravnog fakulteta u Zenici upriličeno potpisivanje Sporazuma o saradnji između Centra za edukaciju sudija i tužilaca u Federaciji BiH i Pravnog fakulteta UNZE.
Sporazum je ozvaničio dugogodišnju uspješnu saradnju ove dvije ustanove i stvorio temelje za nastavak iste putem razmjene kadrovskih i edukacijskih resursa, kao i razmjene iskustva i informacija stručnog i naučnog karaktera od zajedničke koristi.
Učešće nastavnog i naučnog kadra, saradnika, a naročito studenata u aktivnostima koje organizira Centar a koja su interesantna za unapređenje obrazovnog procesa na Pravnom fakultetu Univerziteta u Zenici bit će u fokusu obostranih zajedničkih napora.
Centar za edukaciju sudija i tužilaca F BiH je započeo saradnju sa uglednim CEELI Institutom, koja će se, između ostalog, manifestovati i kroz mogućnosti da sudije i tužioci sudjeluju na nekim od aktivnosti Instituta.
U produžetku je link na kojoj se mogu preuzeti zanimljive publikacije i podcasti:
https://ceeliinstitute.org/the-central-and-eastern-european-judicial-exchange-network/
„Proaktivna uloga šefova odjeljenja u rukovođenju sudom“
27. i 28.09.2021. godine
Sarajevo
U okviru Programa početne obuke i programa stručnog usavršavanja Centra za edukaciju sudija i tužioca za 2021. godinu, dana 27. i 28.09.2021. godine, u Sarajevu je realiziran seminar na temu „Proaktivna uloga šefova odjeljenja u rukovođenju sudom“.
Edukatori na seminaru su bili:
Dr.sc. Erol Mujanović – konsultant za menadžment i liderstvo;
Gosp. Bojan Stević – predjednik Okružnog suda u Trebinju;
Gosp. Fatima Mrdović – sudija Vrhovnog suda FBiH i
Mr.sc. Uma Isić, magistrica žurnalističkih nauka.
Ciljna grupa za ovaj seminar su bili šefovi odjeljenja u sudovima, a cilj seminara je bio razvijanje menadžerskih vještina neophodnih za efikasno upravljenje organizacijskim jedinicama.
Ukupno 31 učesnik je prisustvovao navedenom seminaru.
Prvi dan seminara je počeo uvodnim riječima stručne saradnice Centra za edukaciju sudija i tužioca Federacije Bosne i Hercegovine, Berine-Ine Alispahić, MA iur.
Prvi izlagač je bio dr.sc. Erol Mujanović koji je učesnicima predstavio temu „Karakteristike dobrog i lošeg menadžera“.
Gos. Bojan Stević je prezentirao dvije teme, i to „Struktura u sudovima“ i „Upravljanje resursima“.
Drugi dan seminara započeo je izlaganjima gosp. Fatime Mrdović na temu „Timski rad i komunikacija“, dok je kroz aktivno uključivanje učesnika mr.sc. Uma Isić predstavila teme kao što su „Lična efikasnost“ i „Principi i ključni problemi timskog rada“.
Pristup Distance Learning portalu
On line obuci “Etika i pravosudje” može se pristupiti putem linka “ucenjenadaljinu.cest.gov.ba”. Pristupne podatke odobrava CEST F BiH.
Priručnik možete preuzeti OVDJE.
Preuzmite:
PRAVO LIČNOSTI NA SLOBODU I SIGURNOST – PRAKSA EVROPSKOG SUDA ZA LJUDSKA PRAVA
ANALIZA KAZNENE POLITIKE U PREDMETIMA KORUPCIJE, PRIVREDNOG I ORGANIZOVANOG KRIMINALA
PRIRUČNIK ZA ODLUČIVANJE O OPTUŽNICI - USAID
ISTRAŽIVANJE SUDSKE PRAKSE PROCESUIRANJA TRGOVINE LJUDIMA U BOSNI I HERCEGOVINI (2003-2021)
PERSPEKTIVE REFORME PARNIČNOG ZAKONODAVSTVA
PRAVNI POLOŽAJ PARNIČNIH STRANAKA U POGLEDU DISPONIRANJA TUŽBENIM ZAHTJEVOM
Govor mržnje online i u drugom javnom prostoru
IZABRANI SEGMENTI IZ OBLASTI ZAŠTITE LJUDSKIH PRAVA
Priručnik o posebnim istražnim radnjama
Modul 1: Nosioci pravosudnih funkcija i društvo
Priručnik o djelotvornom oduzimanju imovinske koristi
pribavljene krivičnim djelom u skladu s evropskim i međunarodnim standardima
Instrumenti i najbolje prakse u međunarodnoj saradnji za oduzimanje imovinske koristi
Suzbijanje diskriminacije: uloga pravosuđa
Trgovina ljudima - priručnik za obuku sudija i tužitelja
Drugo izmijenjeno i dopunjeno izdanje
Studija slučaja zloupotrebe u javnim nabavkama
Priručnik o stranim terorističkim borcima (ENG)
Prošireno oduzimanje imovinske koristi pribavljene krivičnim djelom
adresa:
Halida Nazečića 4
71 000 Sarajevo
Bosna i Hercegovina
e-mail:
cestfbih@cest.gov.ba
telefon:
+387 33 562 550
fax:
+387 33 445 475
Ko je na portalu: 22 gostiju i nema prijavljenih članova